Sorumlu İklim İletişimi Karbon Nötrlüğü, Net Sıfır ve Sürdürülebilirlik Beyanları

Karbon Nötrlüğü, Net Sıfır ve Sürdürülebilirlik Beyanları

Modülün amacı ve kapsamı

“Karbon nötr”, “net sıfır”, “iklim pozitif”, “bilim temelli hedef” ve “sürdürülebilir şirket” gibi ifadeler, kurumsal iletişimin güçlü ancak yüksek doğruluk riski taşıyan kavramlarıdır. Bir kuruluşun sera gazı emisyonlarını hesaplaması, azaltım hedefi belirlemesi, karbon kredisi satın alması, envanterini bağımsız doğrulatması veya sürdürülebilirlik raporu yayımlaması aynı anlama gelmez.

Bu modülün amacı, iletişim profesyonellerinin gerçekleşmiş çevresel performans, gelecek hedefi, karbon nötrlüğü iddiası, net sıfır taahhüdü ve bağımsız doğrulama arasındaki farkları doğru yorumlayarak güvenilir iletişim oluşturabilmelerini sağlamaktır. Modül 02 sera gazı verilerinin teknik temelini, Modül 05 greenwashing ve iddia doğrulamayı ele almıştı. Bu modül özellikle iklim hedefleri ve karbon performansına ilişkin açıklamalara odaklanır.

İletişim profesyoneli teknik hesaplama ve doğrulamanın yerine geçmez; ancak iddianın kanıtını, kapsamını, yöntemini, dönemini ve oluşturduğu genel izlenimi sorgular.

Öğrenme kazanımları

  • Karbon ayak izi, karbon nötrlüğü, iklim nötrlüğü ve net sıfırı ayırt etmek.
  • Gerçekleşmiş emisyon azaltımı ile geleceğe yönelik hedefi birbirinden ayırmak.
  • Mutlak azaltım, yoğunluk azalması, karbon uzaklaştırma ve karbon kredisi kullanımı arasındaki farkı açıklamak.
  • Hedeflerde Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarının önemini anlamak.
  • Bilim temelli hedefleri ve geçiş planlarını iletişim açısından sorgulamak.
  • Kredilere dayalı iddiaların gerektirdiği açıklamaları belirlemek.
  • Hedef doğrulaması, envanter güvencesi ve sürdürülebilirlik raporlamasını ayırt etmek.
  • Teknik rapordan basın bülteni ve yönetici mesajı üretirken yanıltıcı genellemelerden kaçınmak.
  • Kanıtı yetersiz bir iddianın düzeltilmesi veya ertelenmesi için gerekçeli öneri oluşturmak.

1. Karbon nötrlüğü, net sıfır ve iklim nötrlüğü aynı şey midir?

1.1. Karbon ayak izi

Karbon ayak izi, bir kuruluş, ürün, hizmet veya faaliyetle ilişkili sera gazı emisyonlarının tanımlı hesaplama sınırları ve yöntemleri kapsamında nicelleştirilmesidir. Karbon ayak izinin hesaplanması, emisyonların azaltıldığı veya kuruluşun karbon nötr olduğu anlamına gelmez. Bu bir ölçüm ve muhasebe sonucudur.

1.2. Karbon nötrlüğü (carbon neutrality)

Karbon nötrlüğü, tanımlı bir konuya ilişkin karbon ayak izinin hesaplanması, ilgili emisyon azaltım ve uzaklaştırma faaliyetleri ve kalan ayak izinin geçerli çerçevede dengelenmesiyle ilişkilidir. ISO 14068:2026; kuruluş, ürün, hizmet, bina ve etkinlik gibi konular için karbon nötrlüğünün gerçekleştirilmesi ve gösterilmesine ilişkin gereklilikler sunar. Değer zincirindeki azaltımlara ve uzaklaştırmaların geliştirilmesine öncelik verir; denkleştirme kalan ayak izi için ele alınır. Nötrlük iddiası, fiziksel olarak hiç sera gazı salınmadığı anlamına gelmez. [K2]

1.3. Net sıfır (net zero)

Net sıfır, derin ve kalıcı emisyon azaltımı ile kalan emisyonların uygun sera gazı uzaklaştırmalarıyla dengelenmesine yönelik hedef ve sonuç çerçevesidir. Kurumsal net sıfır, yalnızca kredi kullanımına değil, kuruluşun ve değer zincirinin gerçek karbonsuzlaştırılmasına dayanır. SBTi Kurumsal Net Sıfır Standardı bilim temelli hedefler ve ilerleme için ayrı kriterler içerir. [K3]

Net sıfır hedefi açıklamak ile net sıfıra ulaşmak farklıdır. Hedefin duyurulması gerçekleşme kanıtı değildir.

1.4. İklim nötrlüğü (climate neutrality)

İklim nötrlüğü bağlama göre daha geniş tanımlar içerebilir; yalnızca CO₂ değil farklı sera gazları ve kimi tanımlarda başka iklim etkileri de değerlendirilebilir. Bu nedenle “iklim nötr” tek başına yeterli değildir: kullanılan standart, sınırlar ve yöntem belirtilmelidir.

1.5. Temel kavramların karşılaştırılması

Kavram Temel işlev İletişimde kritik soru
Karbon ayak izi Emisyonları nicelleştirme Hangi faaliyet, gaz ve dönem?
Karbon nötrlüğü Belirli standart ve kapsamda nötrlük iddiası Azaltım, kalan emisyon ve denkleştirme nasıl ele alındı?
Net sıfır hedefi Geleceğe dönük derin azaltım ve dengeleme hedefi Hedef yılı, kapsamlar ve ara hedefler?
Net sıfıra ulaşma Gerçekleşme iddiası Hangi veri ve değerlendirme kanıtlıyor?
İklim nötrlüğü Tanımlı çerçevede nötrlük iddiası Hangi teknik tanım ve sınırlar geçerli?

Standart ayrımı: ISO 14068:2026 karbon nötrlüğünü düzenler. ISO’nun resmî açıklamasına göre kurumsal net sıfır sera gazı emisyonunun bütün gerekliliklerini belirleyen standart değildir. [K2]

2. Emisyon azaltımı, karbon uzaklaştırma ve denkleştirme

2.1. Emisyon azaltımı

Emisyon azaltımı, tanımlı faaliyet veya envanter sınırlarındaki sera gazı emisyonlarının düşürülmesidir. Yakıt tüketimini azaltmak, verimlilik artırmak, süreçleri dönüştürmek veya metan sızıntılarını önlemek örnektir. Ölçülen etki, doğru dönem ve baz yıl karşılaştırmasıyla desteklenmelidir.

2.2. Karbon uzaklaştırma (carbon removal)

Karbon uzaklaştırma, atmosferdeki CO₂’nin biyolojik, jeolojik veya teknolojik yollarla uzaklaştırılmasıdır. Uzaklaştırmanın miktarı kadar depolamanın kalıcılığı, izlenmesi ve geri dönüş riski önemlidir. “Karbon yakalandı” iddiası tek başına kalıcı uzaklaştırma kanıtı değildir.

2.3. Denkleştirme (offsetting)

Denkleştirme, tanımlı çerçevelerde kuruluş envanterinin dışındaki emisyon azaltımı veya uzaklaştırma sonuçlarını temsil eden kredilerin ilgili amaç için kullanılmasıyla ilişkili olabilir. Kredi satın almak, kuruluş içindeki fiziksel emisyonu otomatik azaltmaz. BM’nin Integrity Matters raporu, gönüllü kredilerin ara dönem emisyon azaltımlarının yerine sayılamayacağını vurgular. [K4]

2.4. Kaçınılan emisyonlar

Kaçınılan emisyonlar, faaliyet veya çözümün bir karşılaştırma senaryosuna göre önlediği tahmin edilen emisyonlardır. Kuruluşun kendi sera gazı envanterindeki azaltımın aynısı değildir. İddianın karşılaştırma senaryosu ve varsayımları belirtilmelidir.

Faaliyet Ne anlatır? Ne olarak sunulmamalı?
Doğrudan azaltım İlgili emisyon kaynaklarında düşüş Her durumda toplam emisyon düşüşü
Karbon uzaklaştırma Atmosferden sera gazının uzaklaştırılması Kalıcılık bilgisi olmadan kalıcı sıfırlama
Karbon kredisi Proje sonucu veya birimin belirli amaçla kullanımı Kuruluş içindeki azaltım
Kaçınılan emisyon Karşılaştırmalı senaryo sonucu Kurumsal envanterden otomatik düşüş
Enerji niteliği belgesi Elektrik niteliğinin sözleşmesel karşılığı Kuruluşun bütün faaliyetlerinin sıfır emisyonlu olması

3. Net sıfır hedefleri nasıl değerlendirilmelidir?

“2050’de net sıfır olacağız” açıklaması, kendi başına iklim performansının güvenilirliğini kanıtlamaz. İletişim profesyoneli teknik uygunluğu bağımsız olarak belirlemek yerine hedefin açıklığını, izlenebilirliğini ve destekleyici bilgileri sorgular.

3.1. Güvenilir hedefin bileşenleri

Bileşen Sorulacak soru
Hedef yılı Hangi yıl?
Baz yıl Hangi başlangıç dönemine göre?
Kapsam Kapsam 1, 2, 3’ün hangi bölümleri?
Gazlar CO₂ dışındaki ilgili gazlar dahil mi?
Ara hedefler Ölçülebilir kilometre taşları var mı?
Azaltım planı Hangi somut faaliyetler uygulanacak?
Sorumluluk ve kaynak Kim uygulayacak, hangi kaynaklar var?
Bağımlılıklar Teknoloji, tedarikçi, mevzuat varsayımları neler?
İlerleme Son dönemde neler gerçekleşti?
Değerlendirme Resmî hedef doğrulaması veya bağımsız güvence var mı?

Her sosyal medya paylaşımı bu bilgilerin tamamını taşımak zorunda değildir; ancak ayrıntılı dayanak belgesine erişilebilirlik sağlanmalıdır.

3.2. Uzun vadeli hedef ve ara hedefler

2050 hedefi, 2030 veya 2035’e kadar izleyecek uygulama ve ara hedef ihtiyacını ortadan kaldırmaz. “2050’de net sıfır olacağız” geniş bir taahhüttür. “2025 baz yılına göre 2030’a kadar Kapsam 1–2 mutlak emisyonlarımızı %40 azaltmayı hedefliyoruz” daha belirli olmakla birlikte tek başına 2050’de net sıfırın gerçekleşeceğini göstermez. Kapsam 3 ve diğer önemli emisyonlar ayrıca değerlendirilmelidir.

3.3. Mutlak hedef ve yoğunluk hedefi

Mutlak emisyon miktarı ve birim faaliyet başına emisyon yoğunluğu farklıdır. Yoğunluk düşerken toplam emisyon artabilir. Bu nedenle “%30 karbon azaltım hedefi” ifadesinde hedefin ölçütü ve kapsamı açık olmalıdır.

3.4. SBTi: Standart sürümü ve hedef statüsü

SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0 Haziran 2026’da yayımlandı. Buna rağmen 2026 hedef doğrulamalarında V1.3.1 kullanılmaktadır. V2.0 için doğrulama başvuruları 2027’nin ilk çeyreğinde açılacak; 1 Şubat 2028’den itibaren yeni hedef başvurularında V2.0 zorunlu olacaktır. [K3]

“Taahhüt açıkladık”, “hedef hazırladık”, “SBTi’ye sunduk” ve “SBTi tarafından doğrulandı” ifadeleri farklı aşamalardır. İletişimci sürümü ve resmî statüyü özgün kaynaktan kontrol etmelidir.

3.5. Geçiş planı (transition plan)

Geçiş planı hedefe ulaşmak için strateji, faaliyet, yatırım, sorumluluk, takvim, değer zinciri bağımlılıkları ve ilerleme göstergelerini açıklayabilir. IFRS Foundation’ın 2025 rehberi, IFRS S2 kapsamında mevcut geçiş planlarına ilişkin açıklamalara rehberlik eder. IFRS S2 her kuruluşa otomatik olarak geçiş planı oluşturmayı zorunlu kılmaz; mevcut plan ve ilgili süreçlerin açıklanmasına yönelik hükümler içerir. [K5]

Planın varlığı, planın uygulanmış olduğu anlamına gelmez.

QUIZ / BİLGİNİ KONTROL ET Skor: 0/4

1. Bir şirketin 'Karbon nötr' (carbon neutral) olduğunu iddia etmesiyle ilgili ISO 14068:2026 standardına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

2. Gönüllü karbon kredisi (offset) satın almak bir kuruluşun kendi içindeki emisyon performansını nasıl etkiler?

3. Bir kurumun '2050’de net sıfır olacağız' şeklinde uzun vadeli bir hedef açıklaması iletişim açısından neyi garanti etmez?

4. SBTi (Science Based Targets initiative) hedef süreçleri bağlamında 'taahhüt açıkladık', 'hedef hazırladık', 'SBTi’ye sunduk' ve 'SBTi tarafından doğrulandı' ifadeleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Karbon kredileri ve iklim iddiaları

4.1. Karbon kredisi nedir?

Karbon kredisi, tanımlı bir program çerçevesinde ölçüm, izleme ve doğrulama süreçleriyle ilişkili azaltım veya uzaklaştırma miktarını temsil eden birimdir. Bir kredi tipik olarak 1 ton CO₂e ile ilişkilidir. Ancak miktarı kadar projenin türü ve bütünlüğü de önemlidir.

4.2. Kredi kalitesinin unsurları

Kriter Soru
İlavelik Kredi gelirinden bağımsız da gerçekleşir miydi?
Nicelleştirme Sonuç uygun yöntemle hesaplandı mı?
Kalıcılık Karbonun geri salınması riski nasıl yönetiliyor?
Sızıntı Faaliyet başka yerde emisyon artışı yaratıyor mu?
Çifte sayım Aynı sonuç uygunsuz biçimde birden fazla talep ediliyor mu?
Bağımsız inceleme Geçerli program kontrolleri yapıldı mı?
Sosyal ve ekolojik bütünlük İnsan ve doğa etkileri değerlendirildi mi?
Kayıt ve kullanım Kredi izleniyor, gerekli durumda emekliye ayrılıyor mu?

ICVCM Core Carbon Principles, yüksek bütünlüklü kredi değerlendirmesi için ilkeler sunar. [K6] İletişimci krediyi teknik açıdan onaylamaz; ilgili uzmanlardan bu bilgileri talep eder.

4.3. Kredi kullanımı ile fiziksel emisyon

Bir kuruluşun 10.000 ton CO₂e emisyonu ve aynı miktarla ilişkilendirilmiş kredi kullanımı olduğunu varsayalım. Bu işlem üretimden sıfır emisyon çıktığını göstermez.

Yanıltıcı: “Karbon kredileri sayesinde tesisimiz artık sıfır emisyonlu.”

Daha uygun: “Tesisimizin [yıl] için [kapsam] sera gazı emisyonları [miktar] ton CO₂e’dir. Kuruluşumuz bu emisyonlardan ayrı olarak [program] kapsamında [miktar] krediyi [amaçla] kullanmıştır.”

Son ifade de proje, kayıt ve ilgili nötrlük çerçevesi doğrulandıktan sonra yayımlanır.

4.4. Tahsisat ile kredinin farkı

Emisyon ticaret sisteminde kullanılan tahsisatlar, düzenlenmiş sistemin uyum birimleridir. Proje temelli karbon kredileriyle aynı değildir. Tahsisat satın almak kuruluşu otomatik olarak karbon nötr yapmaz. Türkiye ETS hükümleri Modül 13’te incelenecektir.

5. Yenilenebilir elektrik ve sıfır emisyon iddiaları

Yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik tedariki ve enerji niteliği belgeleri belirli elektrik tüketiminin özellikleri için kullanılabilir. Ancak bu durum kuruluşun bütün faaliyetlerinin sıfır emisyonlu olduğu anlamına gelmez.

GHG Protocol Scope 2 Guidance konum temelli ve piyasa temelli iki hesaplama yaklaşımı içerir. Konum temelli yöntem şebekenin ortalama özelliklerine; piyasa temelli yöntem ise uygun sözleşmesel araçlara dayalı olabilir. Aynı kuruluşun bu iki yöntemle farklı sonuçlar açıklaması otomatik hata değildir; yöntem ve şartlar belirtilmelidir. [K7]

Riskli: “Tüm faaliyetlerimiz sıfır karbonlu.”

Daha uygun: “Ofislerimizin [yıl] elektrik tüketimine ilişkin [miktar] MWh enerji niteliği, [program] kapsamında belgelenmiştir. Bu beyan bütün sera gazı emisyonlarımızın sıfır olduğu anlamına gelmez.”

Bu örnek, belgenin gerçek kapsam ve koşullarıyla eşleştirilmeden kullanılmaz.

6. Sürdürülebilirlik raporlarından iletişim içeriği üretmek

Sürdürülebilirlik raporları önemli bilgi kaynaklarıdır. Ancak teknik raporun hedef kitlesi ve açıklama yapısı basın bülteni veya sosyal medya içeriğinden farklıdır. İletişimcinin görevi bulguları anlamını koruyarak sadeleştirmektir.

Teknik rapordaki unsur İletişimde korunacak bilgi
Emisyon miktarı Birim ve dönem
Kapsamlar Hangi kapsamların dahil olduğu
Yöntem İlgili varsayımlar ve yöntem
Baz yıl Karşılaştırma ve yeniden hesaplama
Hedefler Taahhüt ile gerçekleşme farkı
Sınırlamalar Önemli hariç tutmalar
Güvence Hangi verinin, hangi düzeyde incelendiği

6.1. GRI 102: Climate Change 2025

GRI 102: Climate Change 2025 yayımlanmıştır; 1 Ocak 2027 veya sonrasında yayımlanan rapor ve diğer materyaller için yürürlüğe girer. 2026 tarihli raporda bu standardın yayımlanmış olmasıyla uygulanma statüsü birbirine karıştırılmamalıdır. [K8]

6.2. TSRS 2

TSRS 2 iklim açıklamalarını yönetişim, strateji, risk yönetimi, metrikler ve hedefler altında düzenler. Hedeflerin kapsamı, dönemi, baz yılı, türü, uygulaması ve ilerlemesi önemlidir. Yükümlülükler yalnızca ilgili mevzuat kapsamındaki kuruluşlarda geçerli hükümler çerçevesinde ele alınır. [K9]

6.3. Seçici başarı iletişimi

Bir raporda Kapsam 1 emisyonları azalırken Kapsam 3 artabilir; elektrik verimliliği yükselirken mutlak tüketim de büyüyebilir. Raporun tamamı basın açıklamasına aktarılmak zorunda değildir, ancak seçilmiş olumlu veriler yanlış genel performans izlenimi yaratmamalıdır.

6.4. Rapor ve güvence aynı şey değildir

Raporun yayımlanması bütün verilerin bağımsız güvence denetiminden geçtiği anlamına gelmez. Güvence varsa kapsamı, dönemi, kriterleri ve seviyesi kontrol edilmelidir.

QUIZ / BİLGİNİ KONTROL ET Skor: 0/4

1. Bir kuruluşun 10.000 ton CO₂e emisyonu ve bu miktarla ilişkili karbon kredisi satın almış olması iletişim açısından ne anlama gelmelidir?

2. Yenilenebilir enerji yatırımları ve enerji niteliği belgeleri (REGO vb.) bir kurumun iletişiminde nasıl ele alınmalıdır?

3. Kapsamlı bir sürdürülebilirlik raporundan basın bülteni veya kısa iletişim içeriği üretirken temel kural ne olmalıdır?

4. Bir sürdürülebilirlik raporunun yayımlanmış olması, o rapordaki tüm verilerin durumu hakkında neyi otomatik olarak gösterir?

7. Kurumsal beyanlarda yedi ayrım

Birinci kavram İkinci kavram Ayrımın önemi
Hesaplama Azaltım Ölçüm başarıyı kanıtlamaz
Hedef Gerçekleşme Geleceğe yönelik söz, sonuç değildir
Yoğunluk azalması Mutlak azaltım Toplam emisyon yine artabilir
Karbon nötrlüğü Net sıfır Standart ve kriterleri ayrıdır
Karbon kredisi Doğrudan azaltım Kuruluş dışı sonuç kuruluş içi azaltım değildir
Envanter doğrulaması Sürdürülebilirlik onayı Kapsam sınırlıdır
Bilim temelli hedef belirleme SBTi doğrulaması Beyan ile resmî doğrulama aynı statü değildir

Mesleki kural: Kurumsal açıklamanın kullandığı terim, kanıtın niteliğinden daha güçlü olmamalıdır.

8. Mesleki vaka laboratuvarı

Vaka 06-A — “Kredimiz var, artık sıfır emisyonluyuz”

Kurgusal durum: Emisyon envanteri hazırlanmış bir sanayi kuruluşu, aynı miktarla ilişkilendirdiği gönüllü karbon kredilerini satın alır. Üretim süreçlerinde emisyonlar sürmektedir; iletişim birimi “Artık sıfır emisyonlu üretim yapıyoruz” sloganını ister.

Sorun: Kredi kullanımının fiziksel emisyonların sıfırlandığı gibi sunulması.

Değerlendirme ve karar: Brüt emisyon, doğrudan azaltım, kredi türü, kayıt/emeklilik ve varsa nötrlük standardı incelenir. “Sıfır emisyonlu üretim” iddiası kaldırılır. Doğrudan azaltım ile kredi kullanımı ayrı açıklanır. Karbon nötrlüğü iddiası varsa bütün teknik ve hukuki koşullar ayrıca kontrol edilir.

Ders: Karbon kredisi fiziksel emisyonu otomatik sıfırlamaz.

Vaka 06-B — “SBTi hedefimiz onaylandı”

Kurgusal durum: Şirket hedeflerini hazırlamış ve SBTi’ye sunmuştur. Üst yönetim “Bilim temelli net sıfır hedefimiz uluslararası kuruluş tarafından onaylandı” demek ister; ancak sonuç henüz yoktur.

Sorun: Başvuru, doğrulanmış hedef gibi sunulmaktadır.

Öneri: “Şirketimiz sera gazı azaltım hedeflerini SBTi’nin ilgili kriterleri kapsamında değerlendirilmek üzere sunmuştur. Hedef doğrulama süreci henüz tamamlanmamıştır.” Bu cümle yalnızca gerçekten başvuru yapılmışsa kullanılır.

Ders: Taahhüt, başvuru, değerlendirme ve doğrulama ayrı aşamalardır.

Vaka 06-C — “Raporumuz başarımızı kanıtlıyor”

Kurgusal durum: Sürdürülebilirlik raporunda Kapsam 1 emisyonu %15 azalmış, Kapsam 2 yatay, Kapsam 3 %20 artmıştır. Basın bülteni “Toplam karbon ayak izimizi %15 azalttık” demektedir.

Sorun: Tek kapsamın azalması toplam azalım gibi anlatılmaktadır.

Öneri: Her kapsamın mutlak miktarları, sınırlar ve baz yıl karşılaştırılmadan toplam düşüş iddia edilmez. “Kapsam 1 emisyonlarımız %15 azalırken Kapsam 2 yaklaşık aynı düzeyde kalmış ve Kapsam 3 %20 artmıştır” gibi gerçek kapsamı yansıtan ifade kullanılabilir.

Ders: Raporun tek bir olumlu göstergesi kurum geneline taşınmamalıdır.

Vakaların ortak yöntemi

İddia statüsünü belirle → Kapsamı kontrol et → Kanıtı değerlendir → Standart ve onay durumunu doğrula → Metni düzelt → Yayın kararını kaydet.

9. Modülün mesleki sonuçları

Birincisi: Ölçüm başarı değildir; karbon ayak izinin hesaplanması azaltım veya nötrlük anlamına gelmez.

İkincisi: Hedef gerçekleşme değildir. Net sıfır taahhütleri ara hedef, uygulama ve ilerleme verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Üçüncüsü: Karbon kredisi doğrudan azaltım değildir. Kullanımı ve sınırları açıkça anlatılmalıdır.

Dördüncüsü: Teknik onayın kapsamı korunmalıdır. SBTi hedef doğrulaması, bütün çevresel iddiaları onaylamaz. Envanter doğrulaması da karbon nötrlüğü sonucunu kendiliğinden doğurmaz.

Beşincisi: Raporlama bağlamı kaybolmamalı; önemli olumsuz göstergeler ve hariç tutmalar göz ardı edilmemelidir.

Altıncısı: İletişimcinin yetki sınırı korunmalıdır. Teknik hesaplama ve bağımsız güvence yerine geçmeden veri sahiplerinden açıklama istemek, yanıltıcı dili düzeltmek ve gerekli incelemeyi desteklemek mesleki sorumluluktur.

Temel mesaj: İklim hedeflerinin iletişimi yalnızca güçlü sözler vermek değil; sözlerin kapsamını, kanıtlarını, uygulamalarını, ilerlemesini ve eksiklerini doğru aktarmaktır.

Bu modülle BÖLÜM III — İDDİA, KANIT VE GÜVEN tamamlanmaktadır.

QUIZ / BİLGİNİ KONTROL ET Skor: 0/3

1. Bir sanayi kuruluşunun emisyon envanteri hazırlayıp gönüllü karbon kredileri satın alması sonrasında 'Artık sıfır emisyonlu üretim yapıyoruz' sloganını kullanmak istemesi karşısında kurumsal beyanlardaki yedi ayrıma göre doğru yaklaşım ne olmalıdır?

2. Bir şirketin hedeflerini SBTi’ye (Science Based Targets initiative) sunmuş ancak henüz resmi onay almamış olması durumunda üst yönetimin 'Bilim temelli net sıfır hedefimiz uluslararası kuruluş tarafından onaylandı' demesi hangi kurala aykırıdır?

3. Sürdürülebilirlik raporunda Kapsam 1 emisyonu %15 azalırken, Kapsam 2 yatay kalmış ve Kapsam 3 emisyonları %20 artmış bir şirketin basın bülteninde 'Toplam karbon ayak izimizi %15 azalttık' demesi neden hatalıdır?

10. Kaynakça ve ileri okuma

[K1] TÜHİD. Sorumlu İklim İletişimi Manifestosu, onaylı bireysel metin (2026), T1–T6.

[K2] ISO. ISO 14068:2026 — Climate change management — Carbon neutrality. https://www.iso.org/standard/14068

[K3] Science Based Targets initiative. Corporate Net-Zero Standard, V1.3.1–V2.0 geçiş bilgileri. https://sciencebasedtargets.org/corporate-net-zero

[K4] United Nations. Integrity Matters: Net-Zero Emissions Commitments of Non-State Entities. https://www.un.org/en/climatechange/high-level-expert-group

[K5] IFRS Foundation. IFRS S2 Climate-related Disclosures ve 2025 geçiş planı açıklama rehberi. https://www.ifrs.org/sustainability/knowledge-hub/introduction-to-issb-and-ifrs-sustainability-disclosure-standards/

[K6] Integrity Council for the Voluntary Carbon Market. Core Carbon Principles. https://icvcm.org/core-carbon-principles/

[K7] GHG Protocol. Scope 2 Guidance ve ilgili kurumsal standartlar. https://ghgprotocol.org/scope-2-guidance

[K8] GRI. GRI 102: Climate Change 2025. Geçerlilik: 1 Ocak 2027. https://www.globalreporting.org/standards/

[K9] Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. TSRS 2 — İklimle İlgili Açıklamalar. https://www.kgk.gov.tr/

[K10] International Chamber of Commerce. Framework for Responsible Environmental Marketing Communications (2025). https://iccwbo.org/news-publications/business-solutions/icc-framework-for-responsible-environmental-marketing-communications-2/

Editoryal ve hukuki not: Bu modül mesleki eğitim ve karar desteği için hazırlanmıştır. ISO standartlarının tam metinlerinin, teknik doğrulamanın ve hukuki uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez. Standart sürümleri ve düzenlemeler sonraki baskılarda yeniden kontrol edilmelidir.